Nieuws & events

Een ambitieus digitaliseringsproject

06/06/2013

Vlaanderen heeft een grote schat aan audiovisueel materiaal. Om dat rijke archief duurzaam te bewaren en toegankelijk te maken voor iedereen, wordt het best gedigitaliseerd. Maar over hoeveel en welke dragers het gaat, was niet echt duidelijk. Daarom hebben PACKED en FARO samen met VIAA in februari 2013 een rondvraag gedaan bij zowel de binnen het Cultureel-erfgoeddecreet erkende organisaties als bij de verschillende (regionale) omroepen, met als bedoeling een actueel beeld te krijgen van wat nog gedigitaliseerd moet worden en te achterhalen welke dragers en archieven voorrang moeten krijgen.

Resultaten van de studie

Uit de cijfers blijkt dat in de verschillende archieven nog ruim 600.000 uur aan materiaal wacht op digitalisering. Enkele archieven, waaronder de VRT, zijn reeds begonnen met digitalisering, anderen ontbraken de middelen hiertoe.

De aantallen in deze studie zijn uiteraard schattingen. Hoeveel uur opname effectief op een tape staat is immers niet altijd duidelijk. Voor sommige dragers is zelfs geen afspeelapparatuur meer voorhanden, waardoor dit ook moeilijk in detail kan worden nagegaan. Toch werden voor bepaalde dragers in deze studie onverwacht lage aantallen aangegeven. Denk hierbij aan 8mm, Super8, Video8, Hi8 of Digital8, ooit nochtans populaire formaten bij particulieren. Waarschijnlijk hebben deze dragers onvoldoende hun weg gevonden naar de erfgoedinstellingen. In de loop van 2014 zullen VIAA en PACKED vzw, in samenwerking met de collectiebeherende instellingen, acties opzetten om audiovisueel erfgoed op amateurformaten dat nog niet in beheer is van cultuur-erfgoedinstellingen, te verwerven en te digitaliseren.

 

In de studie is geen rekening gehouden met een mogelijk 'aanzuigeffect' van digitalisering. Er is immers meer aandacht en er komen meer middelen voor digitalisering, waardoor ongetwijfeld bijkomende hoeveelheden dragers aangemeld worden.

Voorgestelde aanpak

Op basis van deze eerste inventaris en de input van een werkgroep met experten uit zowel de media- als erfgoedsector stelt VIAA voor om het audiovisuele materiaal gefaseerd te digitaliseren zowel wat betreft de dragers als de herkomst.

In 2013 wordt gestart met de massadigitalisering van een beperkt aantal videoformaten (U-matic en Betacam SP) en audioformaten (1/4” open reel tapes en compact audio cassettes). Andere formaten (bijvoorbeeld VHS en digital Betacam) kunnen nadien volgen. Daarbij zal VIAA in een eerste fase hoofdzakelijk samenwerken met omroepen en collectiebeherende instellingen die gesubsidieerd worden binnen het Cultuur-Erfgoeddecreet.

Origineel of uniek materiaal krijgt prioriteit. In bepaalde gevallen geven we voorrang op basis van inhoud. Met name bij film wordt bedreigd materiaal, zoals nitraatfilm, aangetaste acetaatfilm en film met geluid op magneetbanden, eerst behandeld.

Tegen juli 2013 brengt PACKED vzw het bedreigde filmmateriaal gedetailleerd in kaart en legt het een voorstel voor een plan van aanpak voor aan het VIAA. Nadien volgt een beslissing over de digitalisering van het filmmateriaal.

In de eerste fase zal een beperkt volume van de geslecteerde dragers gedigitaliseerd worden. Zo krijgen we het logistiek proces, waarbij een groot aantal partners samenwerken om materiaal aan te leveren, onder controle en kunnen we ook voldoende garanties inbouwen voor wat betreft kwaliteit. Einde 2013 kunnen de volumes opgevoerd worden, en kunnen eventueel bijkomende dragers voor digitalisering in aanmerking komen.

Download de resultaten van deze studie als infographic

Afbeelding "Video Tape Archive" © DRs Kulturarvsprojekt