Kennis & expertise

Gebruik audiovisueel materiaal in de klas

2013 - 2014

Samen met imec.livinglabs (vroeger iMinds) werd in 2013-2014 een proeftuintraject opgestart, dat in 2016 resulteerde in de lancering van Het Archief voor Onderwijs.

Van bij de start van het traject werden doelgroepen en stakeholders betrokken. Zo kregen we een goed zicht op de behoeften en verwachtingen van leerkrachten, én konden we een webplatform maken dat hieraan voldoet.

Belangrijke onderdelen van dit proeftuintraject waren een onderzoek naar trends, een enquête, co-creatiesessies en interviews met experten. Nadien werd het webplatform bij 14 pilootscholen getest.

Wat zijn de trends?

Imec.livinglabs begon met een zoektocht naar trends en tendensen die belangrijk kunnen zijn voor het platform. Dit zijn de meest relevante:
  • Het groeiend belang van datavisualisatie, waarbij informatie steeds meer visueel voorgesteld wordt.

  • Het gebruik van nieuwe digitale technologieën in scholen. Naast digiborden zijn er sinds 2012 steeds meer tabletscholen in Vlaanderen.

‘De grote enquête onderwijs & media’

Uit de enquête bleek dat er een grote bereidheid is om het online onderwijsplatform van VIAA te gebruiken in de klas. 66% van de ondervraagde leerkrachten zegt dat ze meer audiovisueel materiaal zouden gebruiken met het VIAA-webplatform. De enquête werd ingevuld door 451 leerkrachten die een representatief staal vormen van de verschillende onderwijsvormen. De belangrijkste resultaten vind je hier:

Nuttige input uit co-creatiesessies

VIAA en imec.livinglabs organiseerden verschillende co-creatiesessies met leerkrachten waarin creativiteit en debat centraal stonden. Tijdens deze sessies kregen we zicht op het huidige gebruik van audiovisuele content in de klas. Dankzij de input van leerkrachten konden we het webplatform concreet vorm geven.

Expert interviews benadrukken belang van samenwerking

Verschillende experten dachten mee na over wat de rol van VIAA zou kunnen zijn binnen het onderwijs. Enkele inzichten uit de expert interviews:

  • VIAA moet garant staan voor kwaliteitscontrole.
  • De selectie van audiovisueel materiaal moet bijdragen tot het leerproces.
  • VIAA moet betrouwbaar materiaal aanbieden dat de leerkracht op een veilige manier kan gebruiken. Nu wordt er veel op Youtube gezocht terwijl dit niet altijd een betrouwbare bron is.
  • Leerlingen zouden het platform ook moeten kunnen raadplegen, bijvoorbeeld binnen een virtuele leeromgeving.
  • Leerkrachten willen niet zoeken, maar vinden. Daarom is een goede zoekmachine heel belangrijk.
  • Eén van de grootste uitdagingen zal bekendmaking zijn. Het zal niet evident zijn om het gebruik van het onderwijsplatform bij alle leerkrachten te verspreiden.
  • Digitaal wordt de nieuwe norm, wat voor een project als het VIAA-webplatform de ideale voedingsbodem is.
  • Het is erg belangrijk om samen te werken met educatieve uitgevers en andere spelers uit het onderwijsveld zoals KlasCement, AKOV, docenten lerarenopleiding, Klasse, de pedagogische begeleidingsdiensten, het departement onderwijs,…enz.

De veldtesten: positieve reacties

Er werden veldtesten opgezet waarbij leerkrachten het webplatform konden uittesten op een aantal pilootscholen. We gingen bij deze scholen langs om te kijken hoe de leerkracht het webplatform in de klas gebruikt en hoe de leerlingen ermee werken. De eerste reacties van leerkrachten waren zeer positief: ze waren enthousiast om gebruik te kunnen maken van lokaal, kwaliteitsvol materiaal in de eigen taal. Ook vonden ze het goed dat er al een selectie was gemaakt van materiaal dat voor hen bruikbaar is. Het webplatform vonden ze gemakkelijk om te gebruiken. 

Het Archief voor Onderwijs

Het resultaat van dit onderzoek werd officieel gelanceerd in januari 2016: de online beeld- en geluidsbank Het Archief voor Onderwijs. Leerkrachten en leerkrachten-in-wording vinden er audiovisueel materiaal op maat van het onderwijs. Eind 2017, twee jaar na de lancering, telde het platform meer dan 46.000 gebruikers en is het motto: elke dag beeld en geluid in de klas!