Kennis & expertise

Gebruik audiovisueel materiaal in de klas

2013 - 2014

Archiefmateriaal ter beschikking stellen voor het onderwijs is een belangrijk project voor VIAA. Hiervoor werd een onderzoek gevoerd naar het ontwikkelen van een webplatform dat leerkrachten met plezier in hun klas zullen gebruiken. VIAA startte samen met de iMinds (nu imec) Living Labs een proeftuintraject om dit te realiseren.

De doelgroepen en stakeholders werden van bij het begin in het ontwikkelproces betrokken. Zo kregen we een goed zicht op de behoeften en verwachtingen van leerkrachten, én konden we er voor zorgen dat ons webplatform hieraan voldoet.

Belangrijke onderdelen van dit proeftuintraject zijn een onderzoek naar trends, een initiële survey, co-creatiesessies en expert interviews. Onder het motto ‘the proof of the pudding is in the eating’ testten we nadien het webplatform bij 14 pilootscholen.

Onderzoek naar trends


Het onderzoek van de iMinds Living Labs ging op zoek naar trends en tendensen die belangrijk kunnen zijn voor het VIAA-webplatform. Dit zijn de meest relevante:

  • Het groeiend belang van datavisualisatie, waarbij informatie steeds meer visueel gerepresenteerd wordt.
  • Het gebruik van nieuwe digitale technologieën in scholen. Naast digiborden zijn er sinds 2012 steeds meer tabletscholen in Vlaanderen.

De resultaten van de survey: ‘De grote enquête onderwijs & media’

Uit de survey bleek dat er een grote bereidheid is om het VIAA-webplatform te gebruiken in de klas. 66% van de ondervraagde leerkrachten zegt dat ze meer audiovisueel materiaal zouden gebruiken met het VIAA-webplatform. De survey werd door 451 representatieve leerkrachten uit de verschillende onderwijsvormen ingevuld. De belangrijkste resultaten u vindt u hier:

De co-creatiesessies zorgden voor nuttige input


VIAA en de iMinds Living Labs organiseerden verschillende co-creatiesessies met leerkrachten waarin creativiteit en debatteren centraal stond. Tijdens deze sessies kregen we zicht op het huidige gebruik van audiovisuele content in de klas. Dankzij de input van leerkrachten konden we het webplatform concreet vorm geven.

Expert interviews benadrukken belang van samenwerking

Verschillende experten dachten mee na over wat de rol van VIAA zou kunnen zijn binnen het onderwijs. Enkele inzichten uit de expert interviews:

  • VIAA zou moeten garant staan voor kwaliteitscontrole.
  • De selectie van audiovisueel materiaal moet bijdragen tot het leerproces.
  • VIAA moet betrouwbaar materiaal aanbieden dat de leerkracht op een veilige manier kan gebruiken. (Nu wordt er veel op Youtube gezocht terwijl dit niet altijd een betrouwbare bron is)
  • Leerlingen zouden het platform ook moeten kunnen raadplegen. (Bijvoorbeeld binnen een virtuele leeromgeving)
  • Leerkrachten willen niet zoeken, maar vinden. Daarom is een goede zoekmachine heel belangrijk.
  • Eén van de grootste uitdagingen zal bekendmaking zijn. Het zal niet evident zijn om VIAA bij alle leerkrachten te verspreiden.
  • Digitaal wordt de nieuwe norm, wat voor een project als het VIAA-webplatform de ideale voedingsbodem is.
  • Het is erg belangrijk om samen te werken met educatieve uitgevers en andere spelers uit het onderwijsveld zoals KlasCement, AKOV, docenten lerarenopleiding, Klasse, de pedagogische begeleidingsdiensten, het departement onderwijs,…enz. (De dialoog met deze partners is inmiddels opgestart)

De veldtesten: positieve reacties

Er werden veldtesten opgezet waarbij we het webplatform door leerkrachten lieten uittesten op een aantal pilootscholen. We gingen bij deze scholen langs om te kijken hoe de leerkracht het webplatform in de klas gebruikt en hoe de leerlingen ermee interageren. De eerste reacties van leerkrachten waren zeer positief: ze waren enthousiast om gebruik te kunnen maken van lokaal, kwaliteitsvol materiaal in de eigen taal. Ook vonden ze het goed dat er al een selectie was gemaakt van materiaal dat voor hen bruikbaar is. Het webplatform vonden ze gemakkelijk in het gebruik. 

Dit onderzoek resulteerde in een uniek audiovisueel webplatform, exclusief toegankelijk voor leerkrachten, genaamd 'Het Archief voor Onderwijs'. Dit platform werd officieel gelanceerd in januari 2016.