Pers

Vergeten Ronde van Vlaanderen ontdekt

30/03/2016

Geen rechtgeaarde Vlaming die volgende week niet de 100ste editie van de Ronde van Vlaanderen viert. Maar nieuw onderzoek werpt een ander licht op de beginjaren van de Ronde. Filip Walenta uit Evergem ontdekte een vergeten editie van Vlaanderens mooiste uit 1916.

De eerste editie van de Ronde van Vlaanderen werd in 1913 gereden als publiciteitsstunt voor de krant Sportwereld. Het jaar erop volgde een tweede uitgave. Maar omdat het parcours in frontgebied lag, kon men de wedstrijd tijdens de Eerste Wereldoorlog niet organiseren. Pas na de oorlog werd de draad weer opgepikt, en sinds 1919 werd Vlaanderens mooiste elk jaar gereden. Vandaar dat we volgende week, 103 jaar na de eerste editie, de 100ste Ronde mogen vieren.

De vergeten Ronde

Nu blijkt echter dat ook in 1916, in volle oorlog, een Ronde gereden werd. Naar aanleiding van zijn boek over de stichter van de Ronde van Vlaanderen, Karel Van Wijnendaele, dook Filip Walenta uit Evergem in de archieven. Daar stootte hij op een dusver onbekende Ronde uit 1916.

‘Enkele jaren geleden begon ik aan deze biografie. Ik zoek daarom veel op over de geschiedenis van de koers. Ik maak vooral gebruik van online archieven als Nieuws van de Groote Oorlog en Belgica Press. Dankzij die zoekmachines kan ik duizenden kranten op trefwoorden doorzoeken. Toch ben ik maar toevallig over de Ronde van 1916 gestruikeld. Toen ik op ‘velodroom’ zocht, had ik plots prijs.’

Filip Walenta

Quote author function

Afbeelding: De aankondiging van de Ronde - De Gentenaar van 20 augustus 1915, UGent. Om de koers authentieker te maken werd zowel in 1915 als 1916 het vooroorlogse reglement gehandhaafd.

Een handjevol artikels uit Het Volk en Het Vlaamsche Nieuws bevestigt dat op 23 juli 1916 een wedstrijd onder die naam georganiseerd werd te Gentbrugge. Bij gebrek aan parcours werd de wedstrijd gehouden op de stadsvelodroom. Met twaalf deelnemers en een afstand van 125 km was het de kleinste editie tot dan toe. De winnaar van 1914, Marcel Buysse, moest door een valpartij verstek laten gaan. De overwinning ging in de plaats naar Pierre Van De Velde, die ook al het jaar ervoor had deelgenomen. In 1915 werd namelijk ook een Ronde gereden, toen op de velodroom van Evergem. Die editie was echter al gekend.

Ondanks dat de edities van 1915 en 1916 op piste georganiseerd werden, gold toch het reglement van voor de oorlog. Het echte parcours werd zo getrouw mogelijk nagebootst, met vaste en vliegende controleposten. Daarnaast moesten de renners zelf hun fiets herstellen in geval van pech. Dat was nog niet geweten.

Afbeelding: (links) Daags voor de koers vond een valpartij plaats - Het Volk, 22 juli 1916, KULeuven. (rechts) Pierre Van de Velde mocht zich tot overwinnaar kronen - Het Vlaamsche Nieuws, 26 juli 1916, UGent.

Officiële editie

De Ronde van 1916 lijkt ook een officiële editie te zijn geweest. ‘Aanvankelijk dacht ik dat het om een particulier initiatief ging, los van de echte Ronde. Tijdens de oorlog werden wel vaker sportevenementen georganiseerd, bv. als benefiet voor krijsgevangenen. Maar uit latere berichten blijkt dat Leon van den Haute - de drijvende kracht achter de eerste Rondes samen met Van Wijnendaele - een maand later op dezelfde piste een andere koers organiseerde. Het is dus goed mogelijk dat de mensen van Sportwereld ook achter de Ronde van 1916 zaten.’

Over deze ontdekking

'Bij VIAA zijn we bijzonder blij dat de inspanningen om materiaal te digitaliseren en online ter beschikking te stellen, mensen inspireert om op zoek te gaan in die archieven. We zijn er zeker van dat in de kranten op   www.nieuwsvandegrooteoorlog.be nog boeiende verhalen op hun ontdekking wachten.' (Nico Verplancke, directeur van VIAA).

Meer info

Dit blogbericht en de kranten uit de Eerste Wereldoorlog over deze vergeten Ronde vindt u op 'Het Archief' van VIAA.
Het project 'Nieuws van de Groote Oorlog' is een initiatief van het Vlaams Instituut voor Archivering (VIAA), de Vlaamse Erfgoedbibliotheek, het expertisecentrum voor digitaal erfgoed PACKED en het Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed FARO. De kranten op www.nieuwsvandegrooteoorlog.be zijn afkomstig uit de archieven van 13 Vlaamse erfgoedinstellingen en de partners van Belgian War Press

Contact

Filip Walenta (Velo Club Karel van Wijnendaele) - +32 9 220 57 31 - info@vckvw.be
Nico Verplancke (Directeur VIAA) - +32 9 298 05 01 - nico.verplancke@viaa.be 

Lees meer over de Ronde van 1916 op www.karelvanwijnendaele.be. Met dank aan Filip Walenta en Velo Club Karel van Wijnendaele.