Wat doen we?

Regionale beeldarchieven verrijken lager onderwijs

In het schooljaar 2017-2018 gingen we voor het eerst met Arteveldehogeschool in zee, specifiek met docenten uit de lerarenopleiding lager onderwijs Sven De Maertelaere en Thibaut Cromphaut. Ons gezamenlijke doel: beeld en geluid nog doelgerichter inzetten in het lager onderwijs. Bij VIAA doen we dat via Het Archief voor Onderwijs natuurlijk. Van februari 2019 tot februari 2020 gaan we hier in een nieuw Praktijkgericht Wetenschappelijk Onderzoek (kort PWO) mee verder. Onze focus: het lager onderwijs bedienen met audiovisuele contextbronnen met regionale insteek, die na onderzoek een grote meerwaarde bleken te hebben in de klas.

Ons eerste traject in 2017-2018 resulteerde in boeiende collecties en een slotevent waar verschillende sprekers hun kijk gaven op beeld en geluid in het onderwijs. Enkele vragen bleven nog onbeantwoord en willen we samen met Arteveldehogeschool verder onderzoeken. Sven en Thibaut kennen als lerarenopleiders de eindtermen en leerplandoelen van de domeinen ‘Wetenschappen & Techniek’ en ‘Mens & Maatschappij’ als hun broekzak, dus kunnen we hun kennis in 2019 op drie terreinen inzetten.

1. Het aanbod

Een kwalitatief aanbod aan beeld en geluid op maat van het lager: dat is een belangrijk doel voor VIAA en Het Archief voor Onderwijs. Daarbij kwamen we in dit traject uit op audiovisueel materiaal met een sterk regionale insteek. Dit materiaal leent zich uitstekend in het kader van omgevingsonderwijs dat hét vertrekpunt is in de domeinen 'Mens & Maatschappij' en 'Wetenschappen & Techniek' in het lager onderwijs. Omgevingsonderwijs heeft betrekking op de directe omgeving van de leerlingen, die gebruikt wordt ter illustratie of toelichting bij leerinhouden. Het materiaal van regionale zenders - die als content partner van VIAA allen hun medewerking aan dit project toezegden - sluit bovendien nauw aan bij de leefwereld van jonge kinderen. Hiermee kunnen we bestaande en nieuwe collecties op het platform verfijnen en beter inspelen op de noden van scholen en leerlingen uit specifieke regio’s.

2. Context toevoegen

Op Het Archief voor Onderwijs vinden leerkrachten collecties die onze redactie van leerkrachten voor specifieke vakken, domeinen en graden samenstelt. Filmpjes en geluidsfragmenten rond bepaalde lesonderwerpen worden in onze collecties ook van context voorzien. Gedetacheerde leerkrachten plaatsen het materiaal in een logische volgorde, geven tekst en uitleg bij leerplandoelen en eindtermen en delen didactische tips. Maar hebben onze gebruikers hier iets aan? Voldoet deze contextualisatie aan de noden en wensen van leerkrachten in het lager onderwijs? Sven en Thibaut zoeken het uit.

3. Het onderscheid tussen uitleg- en contextbronnen

Het beeld en geluid op Het Archief voor Onderwijs is zelden gemaakt met het oog op gebruik in het onderwijs. Het zijn contextbronnen die - in tegenstelling tot uitlegbronnen - niet als didactisch beeldmateriaal ontwikkeld werden voor de specifieke doelgroep van het lager onderwijs. Beide types bronnen hebben hun eigen meerwaarde in de klas, maar vereisen wel een andere didactiek. Waar uitlegbronnen al vlotter de weg naar het klaslokaal in het lager onderwijs vinden, blijkt dit voor contextbronnen toch een grotere uitdaging. Leerkrachten erkennen nochtans de enorme meerwaarde van een contextbron, die de echte wereld in een klik tot in de klas kan brengen. Wij willen onderzoeken welke didactische ondersteuning nodig is om deze contextbronnen vlotter inzetbaar te maken in het lager. Met wat we uit dit onderzoek leren, willen we het aanbod op Het Archief voor Onderwijs versterken en ons onderwijsplatform duidelijk positioneren binnen digitale audiovisuele media.

Deze drie zaken samen moeten ervoor zorgen dat we leerkrachten in het lager onderwijs nog beter kunnen ondersteunen door beeld en geluid aan te bieden dat direct inzetbaar is in hun lessen.

Heb je vragen over dit project? Stel ze aan Leen Debruyn. 

Ze helpt je graag verder.

LeenDB_versie_2_crop_2019Foto_Leen